Zorg en welzijn dichter bij elkaar

Huisarts Merijn uit Wijtgaard ziet in haar praktijk veel patiënten met klachten die geen duidelijke medische oorzaak hebben. “Een groot deel van de klachten heeft te maken met hoe iemand in zijn leven staat. Eenzaamheid, stress, geldzorgen, opvoedvragen of leefstijlproblemen uiten zich vaak lichamelijk. Dan zijn medicijnen niet altijd de oplossing.” Voor die mensen is Amaryllis de juiste plek. Daarom werken huisartsenpraktijken en Amaryllis nu samen in het project Welzijn op Recept.

In het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) hebben wij afgesproken in te zetten op preventieve zorg en samenwerking tussen het medische en sociaal domein. Met Welzijn op Recept verbinden wij deze domeinen met elkaar. Op dit moment is Welzijn op Recept een pilot van twee jaar. Hiervoor krijgen wij geld van Gemeente Leeuwarden. Na die tijd wordt het project geëvalueerd. Een van de deelnemende praktijken is It Kleaster in Wijtgaard, waar Merijn huisarts is.

“Omdat ik zelf uit het sociaal domein kom, weet ik hoeveel daar mogelijk is,” legt Merijn uit. “Met Welzijn op Recept kan ik mensen overdragen aan iemand die daar tijd en aandacht voor heeft.” Volgens Merijn speelt dit bij zeker de helft van haar patiënten een rol. Niet altijd als directe oorzaak, maar vaak wel als kans om de situatie te verbeteren.

Van verwijzen naar samenwerken
Bij Welzijn op Recept is één sociaal werker van een sociaal wijk- of dorpenteam van Amaryllis verbonden aan een huisartsenpraktijk. Deze sociaal werker heeft de rol van welzijnscoach. Per praktijk wordt deze rol ingevuld zoals dat het best past.

Welzijnscoach Femke: “ik kom hier elke maand langs. Zo kunnen we laagdrempelig vragen bespreken. We hebben directe telefoonnummers en mailcontact. Dat geldt voor de huisartsen, maar ook voor de praktijkondersteuners.” Die korte lijnen maken volgens haar het verschil. “Je weet elkaar snel te vinden, en dat zorgt ervoor dat vragen ook echt opgepakt worden.”

Voor Welzijn op Recept bestond, verwees Merijn soms ook door, maar voelde dat anders. “Als je geen vast aanspreekpunt hebt en geen terugkoppeling krijgt, verdwijnt een verwijzing al snel in een zwart gat. Terwijl ik van een medische verwijzing, bijvoorbeeld naar een arts, altijd hoor wat de uitkomst is.” Met Welzijn op Recept gebeurt dat ook. “Je hebt een gezicht, iemand die regelmatig in de praktijk is, met wie je kunt overleggen. Dat maakt samenwerken veel makkelijker én effectiever.”

Mensen voelen zich gehoord
Voor Merijn levert Welzijn op Recept veel op. “Het is heel prettig om mensen waarvan je denkt: ‘en nu dan?’, met een gerust hart over te dragen. En je ziet ook echt resultaat. Sommige mensen knappen ervan op, voelen zich gehoord en komen minder vaak op het spreekuur.”

Femke ziet wat het met mensen doet. “Het gaat vaak om mensen die zich alleen voelen, die ergens bij willen horen of vastlopen. Als je hen kunt begeleiden naar bijvoorbeeld een activiteit, krijgen ze weer het gevoel dat ze ertoe doen. Dat scheelt uiteindelijk ook druk op de huisartsenpraktijk.”

Tips voor huisartsen
Merijn heeft een duidelijke tip voor collega’s: “kijk of je bij jouw lokale welzijnsorganisatie een vast aanspreekpunt kunt krijgen. Dat vergroot niet alleen de kwaliteit van zorg voor de patiënt, maar ook je eigen werkplezier. Het is fijn om even te kunnen overleggen met iemand die meedenkt en terugkoppelt. Dan weet je ook zeker dat de patiënt goed terechtkomt en dat er echt iets met de vraag gebeurt.”

Volgens Merijn begint het herkennen van geschikte patiënten bij écht luisteren. “Als mensen steeds terugkomen met klachten waar je geen duidelijke medische verklaring voor vindt, dan weet je: hier speelt meer. Dan is het belangrijk om het gesprek aan te gaan over hun welzijn.”